Sınır: Benliği Taşınır Kılan Denge

Sınır çoğu zaman yanlış bir yerden anlaşılır.

Sevgiyi kesmek, mesafe koymak, geri çekilmek ya da cezalandırmak gibi algılanır.

Bu yüzden de özellikle keyfin, yakınlığın ya da “iyi hissetmenin” ön planda olduğu ilişkilerde sınır koymak zorlaşır.

Oysa klinikte sık gördüğümüz şey şudur:

Tümüyle keyfe odaklanıldığında sınır ortadan kalkar.

Ve sınır ortadan kalktığında, ilişki bir süre sonra taşınamaz hâle gelir.

Çocukla, ergenle ya da yetişkin bir partnerle ilişkide;

başta “bırakalım iyi hissetsin”,

“şimdi sınır koymayalım”,

“zaten zorlanıyor” denilen yerde

yavaş yavaş bir sınırsızlık oluşur.

Bu sınırsızlık ilk başta rahatlatıcı gibi görünür.

Ama zamanla hem veren hem alan için ağırlık yaratır.

Sorun Sınırın Kendisi Değil, Geç Kalınmasıdır

Sınır hiç yokken, ilişki belli bir noktaya kadar taşınır.

Ama taşınamaz hâle geldiğinde, bu kez sınır acil bir müdahale gibi konur.

İşte sorun da burada başlar.

Çünkü bu noktada sınır,

bir düzenleme değil,

bir geri alma gibi yaşanır.

“Verilmiş bir hakkın geri alınması” hissi oluşur.

Çocuk öfkelenir, ergen karşı çıkar, yetişkin ilişkide kırılır.

Sınır, düzenleyici olmaktan çıkar;

çatışma nesnesine dönüşür.

Oysa sınır en başından itibaren varsa,

hiçbir zaman bir tehdit gibi algılanmaz.

Aksine, ilişkinin taşıyıcı zemini olur.

Sınır Kimi Korur?

Sınır yalnızca çocuğu, ergeni ya da karşı tarafı korumaz.

İki tarafı birden korur.

• Ebeveyni tükenmekten,

• Çocuğu kaygıdan,

• Ergeni sınırsızlık içinde dağılmaktan,

• Yetişkini ise ilişkide eriyip kaybolmaktan korur.

Psikanalitik açıdan sınır;

yasak koyan bir yapı değil,

benliğin taşıyabileceği kadarını ayarlayan bir çerçevedir.

Bu çerçeve olmadığında, keyif taşar.

Taşan keyif ise özgürleştirmez;

yıpratır, ağırlaştırır, çözer.

Bu yüzden sınır, keyfin düşmanı değildir.

Sınır, benliğin taşıyıcısıdır.

Sınır Olduğunda Ne Olur?

Sınır olduğunda ilişki nefes alır.

Kimsenin sürekli “yetmesi” gerekmez.

Kimse taşımak zorunda kaldığından fazlasını taşımaz.

Ve belki en önemlisi:

Sınır, ilişkiyi kurtarmak için değil,

ilişkinin baştan taşınabilir kalması için vardır.